Jaskra pierwotna otwartego kąta, czyli POAG, to dziedziczna choroba okulistyczna, w której dochodzi do stopniowego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego mimo zachowanego, otwartego kąta przesączania. Przewlekle podwyższone ciśnienie może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego oraz siatkówki, a w konsekwencji do stopniowego pogarszania widzenia. U chorych psów mogą pojawiać się ból lub dyskomfort oka, powiększenie gałki ocznej, zmiany w obrębie tarczy nerwu wzrokowego oraz postępująca utrata wzroku. Choroba może rozwijać się powoli i przez długi czas pozostawać trudna do zauważenia bez regularnych badań okulistycznych i pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Diagnostyka opiera się na pełnym badaniu okulistycznym. Lekarz weterynarii okulista ocenia ciśnienie wewnątrzgałkowe, wygląd rogówki, źrenicy, nerwu wzrokowego, siatkówki oraz kąt przesączania. Podstawowe znaczenie ma tonometria, czyli pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego. Pomocna może być także gonioskopia, badanie dna oka, ocena nerwu wzrokowego, badanie lampą szczelinową i badania obrazowe gałki ocznej. Badanie genetyczne pozwala wykryć wariant związany z POAG i ocenić ryzyko choroby u ras predysponowanych, ale nie zastępuje regularnych kontroli okulistycznych.
Objawy jaskry pierwotnej otwartego kąta mogą rozwijać się stopniowo. We wczesnym etapie pies może nie wykazywać wyraźnych objawów, mimo że ciśnienie wewnątrzgałkowe już jest podwyższone. Z czasem może pojawić się ból oka, zaczerwienienie, mrużenie powiek, łzawienie, rozszerzona źrenica, zmętnienie rogówki, pogorszenie widzenia, niepewne poruszanie się i utrata wzroku. W zaawansowanym stadium może dojść do powiększenia gałki ocznej, uszkodzenia nerwu wzrokowego, zaniku siatkówki i nieodwracalnej ślepoty. Choroba może obejmować jedno lub oba oczy, a nieleczona prowadzi do trwałej utraty widzenia.
Postępowanie wymaga regularnej opieki okulistycznej i kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego. Lekarz weterynarii może zalecić krople obniżające ciśnienie w oku, leczenie przeciwbólowe, kontrolę stanu rogówki i siatkówki oraz okresowe badania okulistyczne. W niektórych przypadkach konieczne mogą być zabiegi okulistyczne mające na celu zmniejszenie ciśnienia lub ograniczenie bólu. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większa szansa na spowolnienie utraty widzenia. Silny ból oka, nagłe pogorszenie widzenia, mrużenie oka, zmętnienie rogówki albo podejrzenie jaskry wymagają pilnej konsultacji weterynaryjnej.
Rokowanie zależy od momentu rozpoznania, wysokości ciśnienia wewnątrzgałkowego i stopnia uszkodzenia nerwu wzrokowego. Jeśli choroba zostanie wykryta wcześnie i jest regularnie kontrolowana, można spowolnić pogarszanie widzenia oraz ograniczyć ból. Rokowanie jest ostrożne, ponieważ uszkodzenie nerwu wzrokowego i siatkówki może być nieodwracalne. W zaawansowanych przypadkach choroba prowadzi do trwałej ślepoty, a leczenie koncentruje się na komforcie i ograniczeniu bólu oka.
Zaawansowana analiza DNA pomaga lepiej zrozumieć genetyczne predyspozycje i podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia zwierząt. Badanie PetGen analizuje warianty genetyczne związane z ryzykiem wystąpienia wybranych chorób dziedzicznych i wielogenowych. Wynik dostarcza cennych informacji o predyspozycjach zdrowotnych zwierzęcia, wspierając profilaktykę, planowanie dalszej diagnostyki oraz codzienną opiekę. To narzędzie, które pomaga właścicielom, hodowcom i lekarzom weterynarii działać wcześniej i bardziej świadomie.
