PetGen

Kostniakomięsak (osteosarcoma, OSA)

Kostniakomięsak (osteosarcoma, OSA)

Informacje dot. choroby

Kostniakomięsak (osteosarcoma, OSA) to najczęstszy nowotwór złośliwy kości u psów. Stanowi ponad 80–90% wszystkich pierwotnych guzów kości. Charakteryzuje się bardzo agresywnym przebiegiem – szybko nacieka lokalnie i daje wczesne przerzuty, głównie do płuc. Najczęściej rozwija się w długich kościach kończyn (okolice przynasad kości ramiennej, promieniowej, udowej i piszczelowej), ale może występować także w kościach płaskich i tkankach miękkich.

pies

wielogenowa

immunologiczne

Genetyka

• choroba wielogenowa, powiązana z genami regulującymi proliferację komórek i naprawę DNA,
• nie ma jednego genu odpowiedzialnego za OSA, ale opisano polimorfizmy zwiększające ryzyko (np. w genach tumor suppressor),
• ryzyko rośnie w określonych rasach dużych i olbrzymich → świadczy to o znaczeniu podłoża dziedzicznego.

Typ dziedziczenia:

wielogenowa / środowiskowa

Informacje dla właściciela:

Kostniakomięsak to nowotwór kości, który rozwija się u psów bardzo agresywnie. Najczęściej dotyczy dużych i olbrzymich ras w wieku od 6 do 10 lat, choć może wystąpić również u młodszych psów. Właściciel zauważa zwykle, że pies zaczyna kuleć – na początku lekko, a potem coraz wyraźniej. Kulawizna nie ustępuje po odpoczynku, a wręcz się nasila. Z czasem pojawia się obrzęk w okolicy chorej kości i silna bolesność – pies unika ruchu, nie chce się bawić ani wychodzić na długie spacery. Niekiedy choroba objawia się nagłym złamaniem kości przy niewielkim urazie – to tzw. złamanie patologiczne.

Ten nowotwór niestety szybko daje przerzuty, głównie do płuc, dlatego w miarę postępu choroby pojawia się kaszel, duszność i ogólne osłabienie. OSA jest bardzo poważnym rozpoznaniem, ale istnieją metody leczenia, które mogą znacząco poprawić komfort życia psa i wydłużyć jego przeżycie. Najczęściej stosuje się amputację chorej kończyny połączoną z chemioterapią. Choć amputacja brzmi dramatycznie, psy radzą sobie po niej zaskakująco dobrze – potrafią normalnie chodzić, biegać i cieszyć się życiem. Chemioterapia pozwala opóźnić rozwój przerzutów i wydłuża czas przeżycia do około roku, a niekiedy dłużej.

Jeśli właściciel nie decyduje się na amputację, możliwe jest leczenie paliatywne – leki przeciwbólowe, bisfosfoniany, czasem radioterapia. Dzięki temu można zmniejszyć ból i poprawić komfort życia psa, choć nie zatrzyma to rozwoju choroby. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie – im wcześniej nowotwór zostanie wykryty i podjęte zostaną działania, tym większe szanse na poprawę jakości życia.

Dla opiekuna psa z kostniakomięsakiem najtrudniejszym elementem jest świadomość, że choroba ma złe rokowanie i prędzej czy później prowadzi do śmierci. Jednak dzięki nowoczesnym metodom leczenia pies może jeszcze przez wiele miesięcy cieszyć się dobrym samopoczuciem i bliskością rodziny. Najważniejsze, aby opiekun podejmował decyzje w porozumieniu z lekarzem weterynarii i kierował się komfortem i jakością życia swojego psa.

Diagnostyka:

• badanie kliniczne i ortopedyczne: kulawizna, obrzęk, ból,
• RTG kości: zmiany osteolityczne i osteoblastyczne („sunburst pattern”),
• biopsja kości: potwierdzenie histopatologiczne,
• badania stagingowe: RTG/CT klatki piersiowej (przerzuty), scyntygrafia kości,
• różnicowanie: inne nowotwory kości (chondrosarcoma, fibrosarcoma), zapalenie kości.

Najczęstsze objawy kliniczne :

  • kulawizna, która nasila się w czasie i nie ustępuje po odpoczynku,
  • obrzęk w okolicy kości (często bolesny przy dotyku),
  • niechęć do ruchu, apatia, utrata apetytu,
  • złamania patologiczne przy niewielkim urazie,
  • w późniejszych stadiach objawy przerzutów: kaszel, duszność, osłabienie.

Postępowanie kliniczne :

  • standard: amputacja kończyny + chemioterapia (doksorubicyna, karboplatyna, cisplatyna),
  • alternatywa: zabiegi oszczędzające kończynę (limb-sparing) w wybranych przypadkach,
  • leczenie paliatywne: radioterapia przeciwbólowa, NLPZ, opioidy, bisfosfoniany,

Rokowanie :

średni czas przeżycia:

  • bez leczenia: 1–3 miesiące,
  • amputacja bez chemii: ok. 4–6 miesięcy,
  • amputacja + chemioterapia: 10–18 miesięcy (niewielki odsetek psów >2 lata).

Informacje dla hodowcy:

  • predyspozycja dziedziczna → unikanie rozmnażania psów z linii, w których często występuje OSA,
  • selekcja hodowlana szczególnie w rasach olbrzymich,
  • w przyszłości możliwość wprowadzenia testów genetycznych wykrywających polimorfizmy ryzyka.

Jak badanie PetGen wspiera ocenę ryzyka tej choroby?

Zaawansowana analiza DNA pomaga lepiej zrozumieć genetyczne predyspozycje i podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia zwierząt. Badanie PetGen analizuje warianty genetyczne związane z ryzykiem wystąpienia wybranych chorób dziedzicznych i wielogenowych. Wynik dostarcza cennych informacji o predyspozycjach zdrowotnych zwierzęcia, wspierając profilaktykę, planowanie dalszej diagnostyki oraz codzienną opiekę. To narzędzie, które pomaga właścicielom, hodowcom i lekarzom weterynarii działać wcześniej i bardziej świadomie.

Rasy szczególnie narażone:

Staffordshire Bull terier