Dry-eye & curly-coat syndrome, czyli zespół suchego oka i kręconej sierści, to dziedziczna choroba obejmująca jednocześnie narząd wzroku, skórę oraz okrywę włosową psa. W jej przebiegu dochodzi do zaburzenia prawidłowego wytwarzania filmu łzowego, co prowadzi do przewlekłego przesuszenia i podrażnienia powierzchni oka. U chorych psów mogą występować suche i bolesne oczy, nawracające zapalenia spojówek oraz przewlekłe problemy okulistyczne. Równocześnie pojawiają się nieprawidłowości skóry i sierści, takie jak matowa lub nadmiernie kręcona sierść, łuszczenie skóry, zaburzenia rogowacenia oraz nadmierne zgrubienie opuszek łap. Choroba ma charakter przewlekły i może wymagać stałej pielęgnacji okulistycznej oraz dermatologicznej.
Zespół suchego oka i kręconej sierści jest związany z mutacją w genie FAM83H. Gen ten bierze udział w prawidłowym rozwoju i funkcjonowaniu tkanek nabłonkowych, skóry, sierści oraz struktur związanych z powierzchnią oka. Zaburzenie jego działania może prowadzić do nieprawidłowego rogowacenia skóry, zmian w okrywie włosowej oraz upośledzenia produkcji filmu łzowego. Choroba dziedziczy się autosomalnie recesywnie, dlatego pies chory musi odziedziczyć wadliwy wariant od obojga rodziców.
Zespół suchego oka i kręconej sierści nie jest tylko problemem wyglądu sierści. Suche oko może powodować przewlekły ból, zapalenie, uszkodzenie rogówki i pogorszenie widzenia. Jeśli pies ma zaczerwienione oczy, mruży powieki, ma śluzowy wypływ z oczu, nietypowo kręconą lub matową sierść, łuszczącą się skórę albo pękające opuszki, powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii. Badanie genetyczne pomaga potwierdzić dziedziczne podłoże choroby, ale pies z objawami nadal wymaga regularnej opieki okulistycznej i dermatologicznej.
Diagnostyka opiera się na badaniu okulistycznym, dermatologicznym oraz ocenie wyglądu sierści i skóry. Lekarz weterynarii może wykonać test Schirmera, który ocenia produkcję łez, a także badanie spojówek, rogówki i powierzchni oka. Przy zmianach skórnych ważna jest ocena łuszczenia, rogowacenia opuszek, nadżerek, wtórnych infekcji i jakości sierści. W diagnostyce różnicowej trzeba wykluczyć alergie, infekcje skóry, choroby autoimmunologiczne, zaburzenia hormonalne i inne przyczyny suchego oka. Badanie genetyczne pozwala potwierdzić dziedziczne podłoże choroby.
Objawy zespołu suchego oka i kręconej sierści są zwykle widoczne od młodego wieku. U psa może występować przewlekła suchość oczu, zaczerwienienie spojówek, ból oka, mrużenie powiek, śluzowy lub ropny wypływ z oczu oraz nawracające podrażnienia rogówki. Długotrwały niedobór łez może prowadzić do uszkodzenia powierzchni oka, pogorszenia widzenia i przewlekłego dyskomfortu. Równocześnie sierść może być nietypowo kręcona, matowa, sucha lub przerzedzona, a skóra może nadmiernie się łuszczyć i ulegać zgrubieniu. U części psów występuje także nadmierne rogowacenie opuszek, bolesne pękanie skóry, nadżerki oraz wtórne infekcje dermatologiczne.
Postępowanie polega na długoterminowej kontroli okulistycznej i dermatologicznej. Przy suchym oku lekarz weterynarii może zalecić preparaty nawilżające, leki pobudzające produkcję łez, leczenie stanów zapalnych oraz regularną kontrolę rogówki. Zmiany skórne wymagają odpowiedniej pielęgnacji, stosowania preparatów nawilżających, szamponów dermatologicznych i leczenia wtórnych infekcji, jeśli się pojawią. Ważne jest szybkie reagowanie na zaczerwienienie oka, mrużenie, wypływ z oczu, bolesność skóry lub pękanie opuszek. Choroby genetycznej nie da się cofnąć, dlatego leczenie ma charakter objawowy i przewlekły.
Rokowanie dla życia psa jest zwykle dobre, ale rokowanie okulistyczne i dermatologiczne zależy od nasilenia objawów oraz systematyczności leczenia. Przy odpowiedniej opiece można poprawić komfort psa i ograniczyć powikłania, ale choroba wymaga stałej kontroli przez całe życie. Nieleczone suche oko może prowadzić do przewlekłego bólu, uszkodzenia rogówki i pogorszenia widzenia, dlatego tego objawu nie wolno bagatelizować.
Dry-eye & curly-coat syndrome ma duże znaczenie hodowlane, ponieważ dziedziczy się autosomalnie recesywnie. Psy chore nie powinny być wykorzystywane w rozrodzie. Nosiciele zwykle mogą wyglądać zdrowo, ale przekazują wariant potomstwu. Nie należy kojarzyć dwóch nosicieli, ponieważ część szczeniąt może urodzić się chora. W rasach predysponowanych badanie genetyczne powinno być wykonane przed planowaniem skojarzeń, szczególnie jeśli w linii pojawiały się przypadki suchego oka, kręconej sierści, łuszczącej skóry lub przewlekłych problemów okulistyczno-dermatologicznych.
Zaawansowana analiza DNA pomaga lepiej zrozumieć genetyczne predyspozycje i podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia zwierząt. Badanie PetGen analizuje warianty genetyczne związane z ryzykiem wystąpienia wybranych chorób dziedzicznych i wielogenowych. Wynik dostarcza cennych informacji o predyspozycjach zdrowotnych zwierzęcia, wspierając profilaktykę, planowanie dalszej diagnostyki oraz codzienną opiekę. To narzędzie, które pomaga właścicielom, hodowcom i lekarzom weterynarii działać wcześniej i bardziej świadomie.
